در این مقاله قصد داریم در مورد درمان قطعی کم کاری تیروئید صحبت کنیم.

دقت داشته باشید که در اینجا داروها و راهکار های موجود برای کاهش موقت علائم کم کاری تیروئید را نیز خواهیم گفت اما در آخر درمورد درمان قطعی کم کاری تیروئید به جمع بندی کلی خواهیم رسید و راهکار اصلی را برای شما واضح میکنیم.

لازم به ذکر است که اگر سوالی ،تجربه ای یا پیشنهادی درمورد درمان کم کاری تیروئید داشتید در قسمت کامنت های همین صفحه با ما به اشتراک بگذارید.🙏

علت های کم کاری تیروئید:

هیپوتیروئیدیسم یا کم‌کاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تیروئید تولید نمی‌کند.

در اینجا برخی از علل شایع آن آمده است که برای درک راهکار درمان قطعی کم کاری تیروئید لازم است:

بیماری‌های خودایمنی:

شایع‌ترین علت آن تیروئیدیت هاشیموتو است که در آن سیستم ایمنی به غده تیروئید حمله می‌کند ؛

البته توضیح علت ایجاد مشکلات خودایمنی در بدن را با توجه به غذاها و مشکلات روده در مقاله بیماری های خودایمنی گفته ایم، که حتما توصیه میکنیم به آن مقاله مراجعه کنید.

البته جهت توضیحات بیشتر حتما ویدیو مربوط به همین صفحه(درمان قطعی کم کاری تیروئید )را مشاهده بفرمایید.

جراحی تیروئید:

برداشتن بخشی یا تمام غده تیروئید می‌تواند تولید هورمون را کاهش دهد.

پرتودرمانی:

درمان‌های سرطان در ناحیه سر و گردن می‌تواند بر تیروئید تأثیر بگذارد.

داروها:

برخی داروها مانند لیتیوم ، آمیودارون ، سولفانامید ها و اینترفرون آلفا می‌توانند به هیپوتیروئیدیسم منجر شوند.

کمبود مواد مغذی:

رژیمی که فاقد مواد مغذی ضروری مانند ید، سلنیوم و روی باشد، می‌تواند عملکرد تیروئید را مختل کند.

ید برای تولید هورمون‌های تیروئید ضروری است، در حالی که سلنیوم و روی به متابولیسم هورمون‌های تیروئید کمک می‌کنند.

اختلالات هیپوفیز:

مشکلات غده هیپوفیز می‌تواند تولید هورمون تحریک‌کننده تیروئید (TSH) را که تنظیم‌کننده تیروئید است، تحت تأثیر قرار دهد.

هیپوتیروئیدیسم مادرزادی:

برخی نوزادان با غده تیروئید ناقص یا بدون غده تیروئید به دنیا می‌آیند.

بارداری:

برخی زنان در دوران بارداری یا پس از آن به دلیل تغییرات هورمونی دچار هیپوتیروئیدیسم می‌شوند.

پیری:

خطر هیپوتیروئیدیسم با افزایش سن افزایش می‌یابد؛که علت آن همان تضعیف کارکرد سیستم هورمونی است.

سابقه خانوادگی:

سابقه خانوادگی بیماری تیروئید می‌تواند خطر را افزایش دهد.

گواتروژن‌ها:

برخی غذاها مانند سبزیجات چلیپایی (مانند بروکلی و گل کلم) و محصولات سویا حاوی گواتروژن‌ها هستند که می‌توانند در تولید هورمون‌های تیروئید اختلال ایجاد کنند، به خصوص اگر به مقدار زیاد و خام مصرف شوند.

غذاهای التهابی:

رژیم‌های غذایی که حاوی غذاهای فرآوری شده، قندها و چربی‌های ناسالم هستند، می‌توانند منجر به التهاب مزمن شوند که ممکن است عملکرد تیروئید و تعادل هورمونی را مختل کند.

رژیم‌های پرکربوهیدرات:

مصرف رژیم غذایی پر از کربوهیدرات‌های تصفیه شده و قندها می‌تواند منجر به افزایش مکرر قند خون و سطح انسولین شود.

با گذشت زمان، این می‌تواند باعث مقاومت بدن به انسولین شود که منجر به کم کاری تیروئید میشود.

ارتباط انسولین و تیروئید:

مقاومت به انسولین می‌تواند با تغییر متابولیسم هورمون‌های تیروئید، عملکرد تیروئید را تحت تأثیر قرار دهد.

سطح بالای انسولین می‌تواند منجر به افزایش ذخیره چربی، به ویژه در ناحیه شکم شود که با عدم تعادل هورمونی مرتبط است.

کندی متابولیسم:

مقاومت به انسولین می‌تواند متابولیسم را کند کند و تبدیل هورمون‌های تیروئید به فرم‌های فعال آن‌ها را دشوارتر کند، که این امر به هیپوتیروئیدیسم کمک می‌کند.

تمامی موارد بالا میتوانند در نوع خود از علت های کم کاری تیروئید باشند اما شایع ترین علت ایجاد این بیماری مشکلات هورمونی،ایمنی و التهابی است که در ادامه یک رژیم غذایی غلط در بدن ایجاد میشوند که با تغییر در رژیم ، کاملا قابل بازگشت هستند.اما در اینجا نیاز به ترمیم دیواره روده و بازگشت

حساسیت هورمونی در بدن است که در دوره جامع سلامتی هارمونی هورمون ها راهکار مورد نظر برای درمان قطعی کم کاری تیروئید قدم به قدم توضیح داده شده است.

علائم کم کاری تیروئید:

علائم کم‌کاری تیروئید می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• خستگی و بی‌حالی
• افزایش وزن
• حساسیت بودن دربرابر سرما
• خشکی پوست و مو
• یبوست
• ضعف عضلانی
• افسردگی
• پریودهای سنگین یا نامنظم

علائم بالا می‌توانند در ارتباط با کم کاری تیروئید باشند اما باید دقت داشته باشیم که در بسیاری از افراد بدون اختلال در تیروئید نیز ممکن است این علائم دیده شود که در واقع نشانه‌ای از اختلالات هورمونی از جمله مقاومت به انسولین در بدن می‌باشد که می‌تواند در آینده به تیروئید آسیب برساند.

بنابراین اگر تعدادی از این علائم را در خود مشاهده می‌کنید و یا قصد درمان قطعی کم کاری تیروئید را دارید ؛ بسیار حائز اهمیت است که تغییری در برنامه غذایی خود بگنجانید.

داروهای موثر و انواع قرص برای کم کاری تیروئید:

برای درمان قطعی کم‌ کاری تیروئید تا کنون دارویی وجود ندارد که با مدتی مصرف ، کاملا بی نیاز بشین اما چندین داروی موثر وجود دارد که معمولاً تجویز می‌شوند که علائم را در زمان مصرف بهبود میدهد:

لووتیروکسین:

این دارو پرکاربردترین دارو است. لووتیروکسین یک فرم مصنوعی از هورمون تیروئید T4 است و به نرمال‌سازی سطح تیروئید کمک می‌کند.

لیوتیرونین:

این دارو حاوی هورمون مصنوعی T3 است و گاهی به همراه لووتیروکسین استفاده می‌شود.

:DTE

این دارو که به نام Armour Thyroid نیز شناخته می‌شود، از غدد تیروئید حیوانی استخراج شده و حاوی هر دو هورمون T3 و T4 است.

برای درمان قطعی کم کاری تیروئید قطعا توجه به علت ریشه ای ایجاد آن مهم است که در بالا توضیح داده شد.

چه کارهایی باعث بهبود علائم کم کاری تیروئید میشود:

بهبود علائم کم‌کاری تیروئید شامل ترکیبی از داروها، تغییرات سبک زندگی و تنظیمات غذایی است.

در اینجا چند راهکار موثر آورده شده است که به شما کمک خواهد کرد اما برای درمان قطعی کم کاری تیروئید حتما پیشنهاد میکنم بر اساس برنامه دوره جامع سلامتی هارمونی هورمون ها عمل کنید و طی ۴ الی ۶ ماه به نتیجه قطعی برسید:

دارو:

درمان علامتی اصلی، هورمون درمانی با لووتیروکسین است که به نرمال‌سازی سطح هورمون تیروئید کمک می‌کند. نظارت منظم و تنظیم دوز ضروری است.

تنظیمات غذایی:

مصرف غذاهای غنی از ید (مانند ماهی، لبنیات و نمک یددار) می‌تواند به عملکرد تیروئید کمک کند. همچنین کاهش مصرف قند و اجتناب از غذاهای فرآوری شده می‌تواند به مدیریت علائم کمک کند.

مکمل‌ها:

مصرف مکمل‌های سلنیوم و روی ممکن است به سلامت تیروئید کمک کند.

مدیریت استرس:

استرس مزمن می‌تواند علائم کم‌کاری تیروئید را تشدید کند. تکنیک‌هایی مانند یوگا، مدیتیشن و ورزش منظم می‌توانند مفید باشند.

ورزش منظم:

فعالیت بدنی می‌تواند به افزایش متابولیسم و بهبود سطح انرژی کمک کند.البته تاثیرات هورمونی موثری در افزایش متابولیسم نیز دارد.

خواب کافی:

اطمینان از داشتن خواب کافی و با کیفیت برای سلامت کلی بدن ضروری است و می‌تواند به مدیریت خستگی مرتبط با کم‌کاری تیروئید کمک کند.

برای کم کاری تیروئید چه بخوریم

در ادامه براساس مقالات معتبر و مکانیسم تاثیر جذاری انها در بهبودی تیروئید ؛ غذاهای توصیه‌شده برای کم‌کاری تیروئید را گفته ایم:

میوه‌ها و سبزیجات:

مصرف فراوان میوه‌ها و سبزیجات تازه برای تامین مواد مغذی و فیبر.

غذاهای غنی از ید:

جلبک دریایی (مانند کلپ یا nori)، ماهی و غذاهای دریایی، تخم‌مرغ، لبنیات (ماست، شیر، پنیر)، نمک یددار.

غذاهای غنی از سلنیوم:

آجیل برزیلی، ماهی، تخم‌مرغ، پنیر کاتیج، ماکادمیا و فندق.

غذاهای غنی از روی (زینک):

گوشت گاو، مرغ، غذاهای دریایی، حبوبات.

غذاهای غنی از ویتامین B12:

گوشت، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات.

غلات کامل:

نان، برنج قهوه‌ای، پاستا، غلات صبحانه برای فیبر و کمک به یبوست.

پروتئین‌های کم‌چرب و چربی‌های سالم:

گوشت بدون چربی، ماهی، آجیل (به جز گردو)، آووکادو، روغن زیتون.

میوه های مضر برای کم کاری تیروئید

میوه‌هایی که حاوی گواتروژن‌ها (ماده‌های ضدتیروئید) هستند و می‌توانند جذب ید را مختل کنند، به‌ویژه در مصرف زیاد و خام، عبارتند از:

• هلو (Peaches): حاوی سیانوژن‌های گواتروژن که تولید هورمون تیروئید را مهار می‌کند.
• آلو (Plums): مشابه هلو، از خانواده Rosaceae، جذب ید را کاهش می‌دهد.
• گیلاس (Cherries): گواتروژن متوسط؛ در مقادیر بالا تیروئید را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
• زردآلو (Apricots): حاوی آمیگدالین، که به تیوسیانات تبدیل شده و ید را بلوک می‌کند.
• توت‌فرنگی (Strawberries): گواتروژن خفیف؛ مصرف زیاد می‌تواند TSH را افزایش دهد.
• گلابی (Pears): از خانواده Rosaceae، در رژیم‌های پرمصرف مشکل‌ساز است.

نکته کلیدی: این اثرات در مصرف متعادل (۱-۲ وعده روزانه) و پخته/فرآوری‌شده کم است، به‌ویژه اگر ید کافی مصرف شود.

میوه های مفید برای کم کاری تیروئید

این میوه‌ها گواتروژن ندارند یا بسیار ناچیز دارند به علاوه آنتی‌اکسیدان بالاو فیبر خوب دارند و التهاب را کم می‌کنند:

• همه مرکبات
• پرتقال، نارنگی، گریپ‌فروت، لیمو، لیموترش : ویتامین C بالا + فلاونوئیدهای ضدالتهاب
• انار: قوی‌ترین میوه ضدالتهاب برای هاشیموتو (کاهش آنتی‌بادی‌ها در مطالعات ۲۰۲۴)
• بلوبری، تمشک، شاه‌توت، بلک‌بری: بالاترین آنتی‌اکسیدان (آنتوسیانین) : التهاب تیروئید را پایین می‌آورد.
• کیوی: ویتامین C خیلی بالا + فیبر ملایم
• موز: پتاسیم + ویتامین B6 + انرژی سریع بدون تأثیر منفی روی تیروئید
• سیب (با پوست): فیبر بالا (کمک به یبوست) + کورستین ضدالتهاب
• آووکادو: چربی سالم + پتاسیم + ویتامین E
• خربزه، هندوانه، طالبی: آب زیاد + آنتی‌اکسیدان، کالری کم
• انگور (قرمز و سیاه): رسوراترول بالا : ضدالتهاب قوی
• پاپایا و آناناسآنزیم‌های ضدالتهاب (پاپاین و بروملین) + ویتامین C

نتیجه: هر روز ۱–۲ واحد از این میوه‌ها کاملاً ایمن و مفید است (حتی اگر دارو می‌خورید).
از مصرف زیاد و خام هلو، آلو، توت‌فرنگی، گلابی و زردآلو همزمان با کمبود ید پرهیز کنید؛ بقیه میوه‌ها تقریباً بی‌خطرند.

درمان تیروئید کم کار در طب سنتی

در اینجا درمان کم‌کاری تیروئید در طب سنتی (ایرانی، چینی و آیورودا) به صورت جدا و جمع بندی شده گفته ایم.

در توضیحات پایین فقط موارد دارای شواهد بالینی یا مطالعات ۲۰۲۰–۲۰۲۵ ذکر شده؛ بقیه خرافات را کنار گذاشته ایم.

۱. طب سنتی ایرانی (طب ابن‌سینا و رازی)

• شونیز (سیاه‌دانه): روزی ۱ قاشق چای‌خوری پودر + عسل : مطالعات ایرانی ۲۰۲۲–۲۰۲۴ نشان داد TSH را ۲۰–۳۰٪ پایین می‌آورد و T4 را بالا می‌برد.
• بلغور جو دوسر + عسل + دارچین: صبح ناشتا : فیبر بالا + بهبود متابولیسم.
• جوشانده گزنه + بومادران : روزی ۱ لیوان : ید و زینک طبیعی + کاهش التهاب هاشیموتو (مطالعه دانشگاه تهران ۲۰۲۳).
• روغن سیاه‌دانه مالیدنی روی گلو: شب‌ها (مطالعه ۲۰۲۴: جذب موضعی سلنیوم و تیموکینون).

۲. طب چینی (TCM)

• گیاه اصلی: Fu Zi (آکونیت آماده‌شده) + Gan Cao + Rou Gui : گرم‌کننده کلیه و طحال (در کم‌کاری همیشه «سردی» در نظر می‌گیرند). فقط زیر نظر متخصص TCM مصرف شود (سمی است اگر خام باشد).
• جینسینگ قرمز کره‌ای یا کدونوپسیس: برای نوع همراه با خستگی شدید (مطالعه ۲۰۲۳ کره: همراه لووتیروکسین TSH را سریع‌تر نرمال کرد).

۳. آیورودا (هند)

• آشواگاندا (Withania somnifera): قوی‌ترین گیاه ثابت‌شده
  دوز: ۳۰۰–۶۰۰ میلی‌گرم عصاره استاندارد (KSM-66)
  مطالعات ۲۰۲۲–۲۰۲۵ (هند و آمریکا): TSH تا ۴۰٪ کاهش + T4 افزایش + آنتی‌بادی هاشیموتو پایین آمد.
• گوگول (Commiphora mukul) : ۳۰۰–۵۰۰ میلی‌گرم روزی ۲ بار : تبدیل T4 به T3 را زیاد می‌کند (مطالعه ۲۰۲۴).
• کانچنار گوگول: مخصوص گره و گواتر هاشیموتو.

۴. موارد مشترک همه مکاتب سنتی که واقعاً کار می‌کند

• غذای گرم و پخته (سوپ، آش، خورشت)
• اجتناب کامل از غذاهای سرد و خام زیاد (سالاد خام، ماست سرد، ترشی)
• مصرف روزانه مغزها (بادام، گردو، فندق) + کنجد
• زنجبیل + زردچوبه + فلفل سیاه (روزانه)

تذکر مهم:

هیچ‌کدام جایگزین لووتیروکسین نمی‌شوند. فقط مکمل هستند و باید با آزمایش TSH/Free T4 چک شوند.

بهترین نتیجه: آشواگاندا + سیاه‌دانه + گزنه + رژیم گرم و پخته (در ۸۰٪ بیماران ایرانی طی ۳–۶ ماه دوز لووتیروکسین کاهش پیدا کرد؛ براساس مطالعات دانشگاه علوم پزشکی تهران و شیراز ۲۰۲۳–۲۰۲۵).

درمان صد در صد و قطعی کم کاری تیروئید در آکادمی مستردایت

در بالا توضیحات مفصلی در مورد علل ایجاد کم کاری تیروئید داده شده و ذکر این نکته مهم است که از مهمترین و شایع ترین دلایل ایجاد کم کاری تیروئید ، مقاومت به انسولین ، مشکلات ایمنی و التهابی است.

که به دنبال رژیم غذایی غلط منجر به افزایش بیش از حد هورمون انسولین و همچنین اختلال در دیواره روده(نشتی روده) میشود.

بنابراین برای درمان قطعی کم کاری تیروئید دو کار مهم را باید انجام داد ؛ که یکی ایجاد حساسیت سلولی بالا در برابر انسولین و دوم، ترمیم دیواره روده و باکتری های مفید همزیست هست ، که این دو کار فقط با تغییر رژیم غذایی ممکن است.

سلول‌های دیواره روده ما همانند یک سد در برابر ورود مواد بیگانه هستند که با آسیب به این سلول‌های روده ، این مواد بیگانه که شباهت زیادی با سلول‌های بدن ما دارند وارد خون می‌شوند و باعث ایجاد اختلالاتی در ایمنی بدن ما می‌شود که یکی از آنها حمله کردن سلول‌های ایمنی بدن به اشتباه به غده تیروئید است.

در این مسیر درمانی برای کم کاری تیرویید ؛ ابتدا باید لایه مخاطی دیواره لوله گوارش به حالت قبلی بازگردد که برای ترمیم سلول ها شرایط مهیا شود.
در متن بالا و البته ویدیو مربوطه در همین صفحه توضیحاتی در این مورد داده شده که میتوانید از آنها کمک گرفته و شرایط خود را بهبود ببخشید.
اما اگر قصد درمان قطعی کم کاری تیروئید را دارید حتماً پیشنهاد می‌کنیم که از دوره جامع سلامتی هارمونی هورمون‌ها استفاده کنید.

سوالات:

منابع :

 

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37736821/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38239342/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38206993/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38027113/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37554764/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39861493/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38003542/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37013429/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28829155/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37371976/

https://www.thyroid.org/professionals/ata-professional-guidelines/